เครดิตเรตติ้ง: เครื่องมือสำคัญแต่ไม่สมบูรณ์แบบ

เครดิตเรตติ้ง: เครื่องมือสำคัญแต่ไม่สมบูรณ์แบบ

เครดิตเรตติ้งเป็นเครื่องมือสำคัญที่นักลงทุนใช้ประเมินความน่าเชื่อถือของพันธบัตร เพื่อดูว่าผู้กู้สามารถชำระหนี้ตรงเวลาได้หรือไม่ แต่จริง ๆ แล้วการพึ่งพาเครดิตเรตติ้งเพียงอย่างเดียวไม่ใช่ไอเดียที่ดีนัก

พันธบัตรมีความเสี่ยงหลายอย่าง นอกจากความเสี่ยงการผิดนัดชำระหนี้แล้ว ยังมีความเสี่ยงจากราคาพันธบัตรผันผวน ความเสี่ยงจากการนำเงินไปลงทุนต่อ เงินเฟ้อ หรือสภาพคล่อง แม้พันธบัตร AAA ราคาก็ยังสามารถตกลงได้ถ้าอัตราดอกเบี้ยตลาดพุ่งสูง ดังนั้นการวิเคราะห์อย่างรอบด้านจึงสำคัญ

อีกเรื่องที่ต้องระวังคือความขัดแย้งทางผลประโยชน์ เครดิตเรตติ้งส่วนใหญ่เป็นบริษัทเอกชนที่ทำงานเพื่อหา ลูกค้า ซึ่งลูกค้าในที่นี้คือ ผู้ออกพันธบัตร ผลคือผู้ลงทุนอาจถูกละเลย และบางครั้งบริษัทผู้ออกพันธบัตรอาจไปหาบริษัทเรตติ้งที่ยินดีให้เรตติ้งสูงเกินจริง เพื่อให้ต้นทุนดอกเบี้ยต่ำลง

เรื่องนี้เคยเกิดขึ้นในวิกฤตการเงิน 2008 ธนาคารและกองทุนต่าง ๆ ต้องลงทุนในตราสารหนี้ AAA แต่บางตราสารถูกสร้างจากสินเชื่อที่ไม่น่าจะชำระคืน เครดิตเรตติ้งกลับให้ AAA แก่ตราสารเหล่านั้น เพื่อได้ลูกค้าและรายได้ ผู้กู้ผิดนัดจำนวนมากจนเกิดวิกฤตใหญ่

แม้เครดิตเรตติ้งจะเปิดเผยกระบวนการประเมิน แต่พวกเขายอมรับว่าเป็น ความคิดเห็น ไม่ใช่ความจริงแน่นอน ซึ่งก็ยังมีค่า แต่อย่าลืมว่ามันไม่สามารถใช้เป็นข้อมูลน่าเชื่อถือเต็มที่ได้

ในโลกการแข่งขันปกติ บริษัทแข่งกันปรับปรุงสินค้าเพื่อลูกค้า แต่บริษัทเครดิตเรตติ้งทำงานต่างออกไป เพราะเป้าหมายคือได้ลูกค้ามากกว่าความถูกต้องของเรตติ้ง ทำให้เกิดการแข่งขันแบบ “race to the bottom” งานของพวกเขากลายเป็นการสัญญาเรตติ้งสูงเพื่อเอาลูกค้า มากกว่าการประเมินอย่างเป็นธรรม

โดยสรุป เครดิตเรตติ้งช่วยให้เข้าใจความเสี่ยงของพันธบัตรได้ แต่ก็มีข้อจำกัดหลายอย่าง จึงควรใช้เป็น ส่วนหนึ่งของการวิเคราะห์ ไม่ใช่พึ่งพามันเต็มร้อย